Nhiều doanh nghiệp, kể cả khách hàng thuê dịch vụ bảo vệ, vẫn coi Phiếu lý lịch tư pháp là giấy tờ đương nhiên phải có trong hồ sơ của nhân viên bảo vệ. Nhưng pháp luật có thực sự yêu cầu như vậy? Bài viết này phân tích các quy định hiện hành, từ Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi năm 2025 đến Nghị định 96/2016/NĐ-CP và các lần sửa đổi, để trả lời câu hỏi đó.
TÓM TẮT NHANH
- Nguyên tắc là cấm: không ai được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu số 1, trừ khi một văn bản từ cấp nghị định trở lên quy định cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp cho việc tuyển dụng. Phiếu số 2 thì không ai được yêu cầu cung cấp.
- Nghị định 96/2016/NĐ-CP chỉ đặt tiêu chuẩn “không có tiền án về một số tội”, không quy định phải dùng hay phải nộp Phiếu lý lịch tư pháp. Giấy tờ Chính phủ chọn là bản khai lý lịch.
- Trong 25 năm (2001–2026), hồ sơ nhân viên bảo vệ chưa bao giờ có Phiếu lý lịch tư pháp và ngày càng được đơn giản hóa.
- Thông tin lý lịch tư pháp là dữ liệu cá nhân nhạy cảm: không được thu thập bắt buộc và không được chuyển cho bên thứ ba khi không có căn cứ.
Nội dung bài viết
- Vì sao nhiều người cho rằng được yêu cầu lý lịch tư pháp?
- Luật Lý lịch tư pháp nói gì: cấm là nguyên tắc, cho phép là ngoại lệ
- Điều 32 Nghị định 96 thực sự quy định gì?
- 25 năm quy định: lý lịch tư pháp chưa bao giờ là hồ sơ bắt buộc
- Pháp luật yêu cầu lý lịch tư pháp trong tuyển dụng ở đâu?
- Hỏi – đáp: những phản biện thường gặp
- Kết luận
- Văn bản pháp luật viện dẫn
Chữ viết tắt: LLTP – lý lịch tư pháp; Phiếu số 1, Phiếu số 2 – Phiếu lý lịch tư pháp số 1, số 2; Luật LLTP – Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12, sửa đổi bởi Luật số 107/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026); Nghị định 96 – Nghị định 96/2016/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 56/2023/NĐ-CP và Nghị định 58/2026/NĐ-CP. Phần chữ nghiêng màu xanh trong ngoặc vuông ở các đoạn trích là bình luận của chúng tôi.
Mục lục bài viết
1. Vì sao nhiều người cho rằng được yêu cầu lý lịch tư pháp?
Những người cho rằng công ty bảo vệ được yêu cầu người lao động nộp Phiếu LLTP thường đọc hai quy định cùng nhau:
- Khoản 5 Điều 7 Luật LLTP: cấm yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin LLTP hoặc Phiếu số 1, nhưng có ngoại lệ khi luật hoặc nghị định quy định cần sử dụng thông tin LLTP để tuyển dụng vào ngành nghề liên quan đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Điểm a khoản 1 Điều 32 Nghị định 96: công ty bảo vệ phải tuyển chọn nhân viên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không có tiền án về một số nhóm tội.
Từ đó họ lập luận: dịch vụ bảo vệ liên quan đến an ninh, trật tự; “không có tiền án” là điều kiện tuyển dụng do nghị định quy định; muốn kiểm tra thì cần thông tin LLTP; vậy, trường hợp này thuộc ngoại lệ.
Lập luận này nghe hợp lý, nhưng không đứng vững khi đọc kỹ câu chữ của cả hai điều khoản.

Tuyển dụng bảo vệ có cần lý lịch tư pháp không?
2. Luật Lý lịch tư pháp nói gì: cấm là nguyên tắc, cho phép là ngoại lệ
Nguyên văn khoản 5 Điều 7 Luật LLTP (sửa đổi năm 2025):
“5. Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc nghị định, nghị quyết của Chính phủ quy định cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp để phục vụ mục đích tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với các ngành nghề, vị trí việc làm có liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng hoặc để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân khi tham gia các giao dịch dân sự, thương mại liên quan trực tiếp đến các đối tượng yếu thế trong xã hội.”
Cấu trúc điều khoản
- Vế thứ nhất là nguyên tắc cấm: mọi “cơ quan, tổ chức, cá nhân”, tức là cả công ty bảo vệ lẫn khách hàng thuê dịch vụ, đều không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin LLTP hoặc Phiếu số 1.
- Vế thứ hai là ngoại lệ: chỉ khi văn bản từ cấp nghị định trở lên quy định cần sử dụng thông tin LLTP cho mục đích tuyển dụng.
Ngoại lệ chỉ áp dụng khi thỏa mãn đồng thời hai điều kiện:
- Về văn bản và nội dung: có văn bản từ cấp nghị định trở lên quy định rằng cần sử dụng thông tin LLTP cho việc tuyển dụng, cấp phép, cấp chứng chỉ hành nghề.
- Về phạm vi: ngành nghề đó liên quan đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng hoặc giao dịch với đối tượng yếu thế.
Dịch vụ bảo vệ đáp ứng điều kiện thứ hai. Nhưng điều kiện thứ hai không thay thế được điều kiện thứ nhất. Đến nay, chưa có nghị định nào quy định “cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp để tuyển dụng nhân viên dịch vụ bảo vệ“.
Ba điểm khác trong Điều 7 củng cố cách hiểu này
- Phiếu số 2 bị cấm tuyệt đối: không ai được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu số 2, không có ngoại lệ.
- Doanh nghiệp tư nhân không có quyền yêu cầu thông tin LLTP: ngoài cá nhân tự xin Phiếu của mình (từ đủ 16 tuổi), Điều 7 chỉ trao quyền này cho cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp.
- Thông tin LLTP là dữ liệu cá nhân nhạy cảm: luật sửa đổi xác định thông tin LLTP được bảo vệ theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Mục đích của khoản 5 là thu hẹp, không phải mở rộng, việc sử dụng LLTP.

Tuyển bảo vệ có phải nộp lý lịch tư pháp không?
3. Điều 32 Nghị định 96 thực sự quy định gì?
Cần đọc toàn bộ khoản 1 Điều 32 thay vì tách riêng điểm a:
Điều 32. Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ
1. Tuyển chọn, sử dụng nhân viên dịch vụ bảo vệ đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:
a) Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; không có tiền án về các tội giết người, cố ý gây thương tích, các tội xâm phạm sở hữu; [Chỉ nêu tiêu chuẩn. Không có câu chữ nào quy định phải “sử dụng thông tin lý lịch tư pháp” hay phải nộp Phiếu LLTP.]
b) Có lý lịch rõ ràng được Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi đăng ký hộ khẩu thường trú xác nhận; [Đây là giấy tờ chứng minh lý lịch mà Chính phủ chọn. Điểm này sau đó còn được sửa theo hướng đơn giản hơn (xem mục 4).]
c) Giấy chứng nhận sức khỏe; d) Trình độ học vấn từ trung học cơ sở trở lên. [Các khoản tiếp theo quy định về đào tạo, chứng chỉ nghiệp vụ, hợp đồng lao động, trang phục, thông báo hoạt động… Không khoản nào nhắc đến Phiếu LLTP.]
Ba lý do Điều 32 không phải là “quy định ngoại lệ”
Thứ nhất, Điều 32 quy định tiêu chuẩn, không quy định việc sử dụng thông tin LLTP. Điểm a trả lời câu hỏi “nhân viên phải đáp ứng điều kiện gì”, không trả lời “kiểm tra bằng giấy tờ gì”. Ngoại lệ của một quy định cấm phải được quy định rõ và giải thích hẹp. Nếu chấp nhận suy diễn “có tiêu chuẩn về tiền án thì được đòi LLTP”, nguyên tắc cấm sẽ gần như mất tác dụng.
Thứ hai, Chính phủ đã tự chọn phương tiện chứng minh. Ngay trong cùng khoản 1, điểm b quy định giấy tờ về lý lịch, nay là bản khai lý lịch. Doanh nghiệp tự đặt thêm một giấy tờ khác, lại là giấy tờ luật cấm yêu cầu, là vượt quá phạm vi văn bản.
Thứ ba, khi muốn dùng LLTP, nhà làm luật ghi rõ. Quy định về lao động hàng không, công chức, viên chức đều gọi đích danh Phiếu LLTP (xem mục 5). Từ năm 2023, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Chỉ thị 23/CT-TTg, yêu cầu “tiến tới chấm dứt yêu cầu người dân nộp Phiếu lý lịch tư pháp không đúng quy định”, trong đó có việc doanh nghiệp đòi Phiếu khi tuyển dụng.

Tiêu chuẩn tuyển dụng bảo vệ cần cung cấp những giấy tờ gì?
4. 25 năm quy định: lý lịch tư pháp chưa bao giờ là hồ sơ bắt buộc
Chính phủ luôn coi trọng tiêu chuẩn của nhân viên bảo vệ, nhưng qua tất cả các văn bản từ năm 2001 đến nay, chưa bao giờ yêu cầu Phiếu LLTP. Xu hướng nhất quán là đơn giản hóa.
| Văn bản | Giấy tờ về lý lịch | Tiêu chuẩn về tiền án | Yêu cầu Phiếu LLTP? |
|---|---|---|---|
| Nghị định 14/2001/NĐ-CP | Lý lịch có xác nhận của Công an cấp xã | Không có tiền án về các tội do lỗi cố ý | Không |
| Nghị định 52/2008/NĐ-CP | Lý lịch có xác nhận của Công an cấp xã | Không có tiền án về các tội do lỗi cố ý | Không |
| Nghị định 96/2016/NĐ-CP (bản gốc) | Lý lịch có xác nhận của UBND cấp xã | Không có tiền án về tội giết người, cố ý gây thương tích, xâm phạm sở hữu | Không |
| Nghị định 56/2023/NĐ-CP (từ 15/8/2023) | Bản khai lý lịch theo Mẫu số 02, không bắt buộc UBND xác nhận | Giữ nguyên | Không |
| Nghị định 58/2026/NĐ-CP (từ 15/3/2026) | Bản khai lý lịch; bãi bỏ Mẫu số 02, không yêu cầu xác nhận | Giữ nguyên | Không |
Điểm đáng chú ý ở từng giai đoạn
- Nghị định 14/2001 và 52/2008: tiêu chuẩn về tiền án khi đó rộng hơn nhiều so với hiện nay (mọi tội do lỗi cố ý), nhưng giấy tờ chứng minh vẫn chỉ là lý lịch có xác nhận của Công an cấp xã. Nếu tiêu chuẩn khắt khe hơn mà còn không cần Phiếu LLTP, thì không có lý do để suy diễn rằng Nghị định 96, với tiêu chuẩn hẹp hơn, lại ngầm yêu cầu Phiếu.
- Nghị định 56/2023 (khoản 8 Điều 1) thay yêu cầu xác nhận của UBND cấp xã bằng “bản khai lý lịch (Mẫu số 02…)”.
- Nghị định 58/2026 (khoản 22 Điều 1) “bãi bỏ khoản 13 Điều 3 và Mẫu số 02”. Hiện chỉ còn yêu cầu “có bản khai lý lịch”, không quy định mẫu và không yêu cầu xác nhận.
Hai xu hướng song song: tiêu chuẩn về tiền án thu hẹp dần, giấy tờ chứng minh lý lịch đơn giản dần. Phiếu LLTP chưa từng xuất hiện trong hồ sơ nhân viên bảo vệ.

Hồ sơ nhân viên bảo vệ qua 25 năm không cần lý lịch tư pháp
5. Pháp luật yêu cầu lý lịch tư pháp trong tuyển dụng ở đâu?
Khi pháp luật muốn dùng LLTP trong tuyển dụng, văn bản gọi đích danh Phiếu LLTP:
| Nhóm | Văn bản | Quy định |
|---|---|---|
| Lao động hàng không | Khoản 3 Điều 59 Thông tư 14/2026/TT-BCA | Hồ sơ dự tuyển có Phiếu LLTP hoặc ý kiến của Công an/chính quyền địa phương về việc chấp hành pháp luật. |
| Công chức | Khoản 1 Điều 19 Nghị định 170/2025/NĐ-CP | Cơ quan tuyển dụng yêu cầu cấp Phiếu LLTP của người trúng tuyển; người dự tuyển không phải tự nộp. |
| Viên chức | Nghị định 259/2026/NĐ-CP | Cơ quan tuyển dụng yêu cầu cấp Phiếu LLTP sau khi người trúng tuyển hoàn thiện hồ sơ. |
| Tiếp nhận công chức, viên chức | Nghị định 300/2026/NĐ-CP; Nghị định 259/2026/NĐ-CP | Có quy định về Phiếu LLTP cho một số trường hợp tiếp nhận. |
Nhận xét:
- Ngành bảo vệ không có quy định nào tương tự.
- Ngay cả với công chức, viên chức, pháp luật cũng không bắt người dự tuyển tự nộp Phiếu, mà giao cơ quan nhà nước, chủ thể có quyền theo Điều 7 Luật LLTP, yêu cầu cấp. Doanh nghiệp tư nhân không có quyền đó.
- Quy định hàng không chỉ áp dụng cho lao động hàng không, và cho phép thay Phiếu bằng ý kiến của Công an, chính quyền địa phương. Hơn nữa, khoản 5 Điều 7 Luật LLTP không liệt kê thông tư trong số văn bản được đặt ngoại lệ. Nếu một thông tư chuyên ngành còn phải xem xét căn cứ, thì một doanh nghiệp tự đặt ra yêu cầu càng không có cơ sở.

Nhân viên bảo vệ không yêu cầu lý lịch tư pháp
6. Hỏi – đáp: những phản biện thường gặp
Không có Phiếu LLTP thì công ty bảo vệ lấy gì bảo đảm nhân viên không có tiền án?
- Trách nhiệm tại Điều 32 là tuyển chọn đúng tiêu chuẩn bằng phương tiện hợp pháp. Phương tiện Nghị định 96 chỉ định là bản khai lý lịch; người lao động tự khai và tự chịu trách nhiệm.
- Bộ luật Lao động 2019 đã có chế tài: khoản 2 Điều 16 buộc người lao động cung cấp thông tin trung thực; điểm g khoản 1 và khoản 2 Điều 36 cho phép đơn phương chấm dứt hợp đồng, không cần báo trước, nếu người lao động khai không trung thực làm ảnh hưởng đến việc tuyển dụng.
- Để đảm bảo an toàn pháp lý, nội dung tự khai nên dừng ở mức cam kết đáp ứng tiêu chuẩn tại điểm a khoản 1 Điều 32 (không có tiền án về tội giết người, cố ý gây thương tích, xâm phạm sở hữu), không đòi khai toàn bộ án tích.
- Một nghĩa vụ chung không biến hành vi bị cấm thành hành vi được phép. Nếu thấy phương tiện hiện có chưa đủ, cách đúng là kiến nghị bổ sung quy định, không phải doanh nghiệp tự đặt ra.
Bảo vệ là ngành liên quan đến an ninh, trật tự, nên đương nhiên thuộc ngoại lệ?
Không. Ngoại lệ đòi hỏi đồng thời hai điều kiện. Liên quan đến an ninh, trật tự mới chỉ đáp ứng điều kiện về phạm vi. Khoản 5 Điều 7 cho phép Chính phủ đặt yêu cầu này với ngành bảo vệ, nhưng Chính phủ chưa làm, và doanh nghiệp không thể làm thay.
Người lao động tự nguyện nộp Phiếu thì có vi phạm không?
- Luật cấm hành vi yêu cầu, không cấm cá nhân tự nguyện cung cấp Phiếu của chính mình.
- Nhưng nếu việc nộp Phiếu là điều kiện để được tuyển (ghi trong thông báo tuyển dụng, danh mục hồ sơ, hoặc từ chối hồ sơ thiếu Phiếu) thì đó là yêu cầu trá hình.
- Nếu nhận Phiếu tự nguyện, doanh nghiệp phải xử lý như dữ liệu cá nhân nhạy cảm: đúng mục đích, bảo mật, không chuyển cho người khác khi chưa có sự đồng ý.
Khách hàng thuê dịch vụ bảo vệ yêu cầu trong hợp đồng thì sao?
- Khách hàng cũng là “cơ quan, tổ chức, cá nhân” chịu sự điều chỉnh của khoản 5 Điều 7. Khách hàng không thể đạt được gián tiếp qua công ty bảo vệ điều mà chính mình bị cấm làm trực tiếp.
- Chuyển Phiếu hoặc thông tin LLTP của nhân viên cho khách hàng là chuyển giao dữ liệu cá nhân nhạy cảm cho bên thứ ba, cần căn cứ theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và sự đồng ý của người lao động. Hợp đồng thương mại không phải là căn cứ đó.
- Giải pháp phù hợp: công ty bảo vệ cam kết bằng văn bản rằng nhân viên được bố trí đáp ứng đủ tiêu chuẩn tại Điều 32 Nghị định 96 và chịu trách nhiệm về cam kết đó.

Không dùng lý lịch tư pháp trong tuyển dụng bảo vệ nhằm tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
7. Kết luận
Việc Chính phủ đơn giản hóa hồ sơ nhân viên bảo vệ không làm giảm trách nhiệm của công ty bảo vệ. Tuyển chọn nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn vẫn là trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng phải được thực hiện bằng phương tiện pháp luật cho phép, và không phụ thuộc vào Phiếu LLTP của người lao động.
- Công ty bảo vệ không có quyền yêu cầu người lao động nộp Phiếu LLTP để được tuyển dụng. Chưa có văn bản từ cấp nghị định trở lên nào quy định cần sử dụng thông tin LLTP cho việc tuyển dụng nhân viên bảo vệ. Đưa Phiếu số 1 vào hồ sơ bắt buộc là trái nguyên tắc cấm tại khoản 5 Điều 7 Luật LLTP; yêu cầu Phiếu số 2 là trái luật trong mọi trường hợp.
- Người lao động làm bảo vệ không có nghĩa vụ nộp Phiếu LLTP. Họ có quyền từ chối; hồ sơ không có Phiếu LLTP không bị coi là thiếu thành phần theo quy định.
- Không được chuyển Phiếu hoặc thông tin LLTP của người lao động cho bên thứ ba (khách hàng, chủ mục tiêu, đối tác) khi không có sự đồng ý của người lao động hoặc căn cứ luật định.
8. Văn bản pháp luật viện dẫn
- Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12, sửa đổi bởi Luật số 107/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/7/2026) – Điều 7.
- Nghị định 14/2001/NĐ-CP và Nghị định 52/2008/NĐ-CP (đã hết hiệu lực).
- Nghị định 96/2016/NĐ-CP – Điều 32; sửa đổi bởi Nghị định 56/2023/NĐ-CP (khoản 8 Điều 1) và Nghị định 58/2026/NĐ-CP (khoản 22 Điều 1).
- Thông tư 14/2026/TT-BCA – khoản 3 Điều 59 (tuyển dụng lao động hàng không).
- Nghị định 170/2025/NĐ-CP, Nghị định 300/2026/NĐ-CP (công chức); Nghị định 259/2026/NĐ-CP (viên chức).
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15; Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
- Thông tư 101/2026/TT-BCA về quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.
- Chỉ thị 23/CT-TTg năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 – Điều 16, Điều 36.
Bài viết thể hiện quan điểm phân tích của chúng tôi, mang tính tham khảo, được cập nhật theo quy định có hiệu lực đến tháng 10/2026. Bài viết không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể. Mọi góp ý, trao đổi, xin vui lòng để lại bình luận hoặc liên hệ với chúng tôi.
Pháp chế – PMV Security